Tenten als woning

Voor vele nomadenvolken is de tent het belangrijkste onderkomen. Ook in de bijbel wordt de tent nogal eens genoemd. De aartsvaderen Abraham, Isaak en Jakob woonden in tenten. Het volk Israël woonde tijdens de tocht naar het beloofde land in tenten en de apostel Paulus was van beroep tentenmaker.

Tenten in verschillende culturen zijn verschillend van vorm. Een aantal vormen:

• tipi of wigwam - gebruikt door Indianen in Noord-Amerika
• yurt - gebruikt door Mongolen in Azië

Kampeertenten

In de moderne samenleving is de tent een belangrijk onderdeel voor de recreatie of toerisme. Het gebruiken van de tent als tijdelijke woning tijdens de vakantie wordt kamperen genoemd, waaronder ook het wonen in een caravan of camper valt. Soms maakt men bij het gebruik van deze twee kampeermiddelen gebruik van een voorzettent om de woonruimte te vergoten. Een tussenvorm tussen een tent en caravan is de vouwwagen.

Materiaal

De tenten die tegenwoordig gebruikt worden voor het kamperen zijn gemaakt van katoen of van kunststoffen zoals polyester en nylon (Ripstop). De voordelen van katoen ten op zichte van de kunststoffen is dat het ademt en relatief weinig last heeft van de UV-stralen van de zon. De nadelen zijn dat het relatief zwaar is en daarbij zich vol water zuigt bij een regenbui. Daardoor is katoen geschikter voor een vakantie waarbij men met de auto op de plaats van bestemming komt en daar langduriger verblijft en kunststoftenten populairder zijn voor trekvakanties waarbij de trektocht wandelend, fietsend of per kano wordt afgelegd.

Constructie

Het doek van tent wordt door middel van stokken op hoogte gebracht en met tentpinnen en tentharingen vastgemaakt aan de grond en verder op spanning gebracht. Voor het afspannen van de tent wordt gebruikgemaakt van scheerlijnen. De extra scheerlijnen die worden aangebracht om de tent bestand te maken tegen harde wind worden stormlijnen genoemd. De onderkant van de binnentent noemt men het grondzeil. Ook dit is tegenwoordig van kunststof.

De stokken van de tent kunnen rechtop staan bijvoorbeeld in driehoekstenten. In andere type tenten worden ze gebogen tot een halve cirkel en staan ze onder spanning zoals in buis- en koepeltenten.

De meeste tenten bestaan uit een buiten- en één of meer binnententen. De binnentent is doorgaans het slaapvertrek. De buitentent vormt de bescherming tegen wind en regen. Er bestaan ook enkeldakstenten die lichter zijn en en eenvoudiger op te zetten. Het nadeel van deze tenten is de vele kondens die in de tent gevormd wordt.

In veel landen is kamperen buiten de speciaal hiervoor aangelegde campings, het zogenaamde wildkamperen, verboden.

Tentvormen

Hoewel er een grote verscheidenheid aan tentvormen bestaat, zijn er drie hoofdvormen te onderscheiden: de bungalowtent, de noktent en de boogtent. Het onderscheid is gelegen in de vorm van het frame.

De bungalowtent heeft een (min of meer) rechthoekig buizenframe, waar de buitentent overheen gespannen is. Het frame is meestal van staal. In het frame zijn een of meer binnententen opgehangen, die als slaapvertrek dienen. Binnen- en buitentent zijn vrijwel altijd van katoen. Een bungalowtent is verhoudingsgewijs zwaar en (in opgevouwen vorm) groot in omvang. Daartegenover staat de grotere binnenruimte, waarbij normaliter stahoogte aanwezig is.

Bungalowtenten bestaan in diverse groottes, geschikt voor 2 tot 6 personen.

De noktent is te beschouwen als de "oervorm" van de tent. Hierbij wordt het (buiten)doek omhoog gehouden door een of meer verticale stokken, die vaak onderling zijn verbonden door een nokstok. De meeste noktenten hebben een binnentent, die aan de stokken is opgehangen. Vaak is de buitentent verlengd, waarbij de binnentent als slaapvertrek wordt gebruikt, en de buitentent als woongedeelte dient.

Noktenten zijn meestal bestemd voor twee of drie personen. Ze zijn meestal vervaardigd van katoen. De stokken zijn van staal of (minder vaak) van aluminium. Noktenten bieden minder binnenruimte dan bungalowtenten, doch zijn aanmerkelijk lichter en lenen zich daarom voor frequentere verplaatsingen.

De boogtent heeft gebogen stokken, in de vorm van een halve cirkel (soms een licht afwijkende vorm). De buitentent is hier omheen gespannen. Deze tent kent twee hoofdvormen: de tunneltent, waarbij sprake is van twee tot vier achter elkaar geplaatste bogen, en de koepeltent, waarbij sprake is van twee of meer elkaar kruisende bogen. De stokken zijn vervaardigd van glasfiber of aluminium: indien de tent gebruikt zal woren bij lage temperaturen zijn aluminiumstokken sterk aan te raden. Het doek is vrijwel altijd van nylon (ripstop) of een andere kunststof.

Boogtenten hebben een verhoudingsgewijs grote binnenruimte, omdat de wanden aan de onderzijde vrijwel verticaal staan. Grotere tunneltenten zijn de laatste jaren populair geworden als vervanger van kleinere bungalowtenten en grote noktenten, zelfs in die mate dat noktenten in belangrijke mate van het toneel aan het verdwijnen zijn.

Boogtenten zijn in omloop voor meestal één tot vier personen; grote vierboogs tunneltenten kunnen tot 8 personen herbergen. De kleinste tunneltent is de bivakzak, met slechts één boog. Boogtenten variëren in gewicht van ruim 1 kilogram voor de allerlichtste éénpersoons tent tot circa 15 kilogram voor grote vierstoks-boogtenten. De (meest voorkomende) tweepersoons-tunnel- of koepeltent weegt tussen de 3 en 4 kilogram.

Daarnaast zijn er nog enige bijzondere tentvormen, zoals de opblaasbare tent, onder meer van het Nederlandse fabrikaat Karsten. Dit is in feite een koepeltent, waarbij de bogen bestaan uit stevige rubber buizen, die met een pomp opgepompt worden.

Met name in Scandinavië zijn tenten in de vorm van de tipi populair, deze Moskoselkåtan is afgeleid van de "Kata", het type tent dat door de Saami gebruikt wordt.

Levensduur

Door de inwerking van weersomstandigheden, met name van ultraviolet licht, is de levensduur van een tent betrekkelijk beperkt. Met goed onderhoud kan een tent echter lang meegaan. Het verdient aanbeveling een tent indien mogelijk droog op te vouwen, en hem in ieder geval aan het eind van het kampeerseizoen goed te drogen en schoon te borstelen.

Keuze van een tent

Elke tent is een compromis tussen binnenruimte, gewicht, afmetingen in opgevouwen toestand, gewenst comfort, prijs, en een veelheid aan persoonlijke voorkeuren. Aan een tent voor een strandvakantie, die voornamelijk bedoeld is om zijn roes in uit te slapen, worden andere eisen gesteld dan aan een expeditietent, bestemd voor onderdank tijdens een trektocht in het hooggebergte.

De vraag welke tent de voorkeur geniet, hangt af van het beoogde gebruik, met de kanttekening dat het budget een grote rol speelt. Met name bij trekkerstenten blijkt dat een kleine gewichtsbesparing gepaard gaat met een forse extra prijs. Bij wege van voorbeeld worden hier enige typische gebruikers genoemd.

• Kampeerder A gebruikt zijn tent om met het gezin op één en dezelfde plek op een camping te staan, beschikt over een ruime auto en is gesteld op comfort: een grote tunneltent, dan wel een bungalowtent, lijkt aangewezen.
• Kampeerder B zoekt een tent om met partner op de fiets te trekken. Hier speelt het pakvolume, en in mindere mate het gewicht, een doorslaggevende rol. Een koepel- of tunneltent lijkt de beste keuze: een gewicht van maximaal 5 kilo moet op de fiets geen probleem zijn. Eventueel is een klein noktentje te overwegen, doch deze hebben een enigszins eigen publiek.
• Kampeerder C zoekt een tent voor een wandelvakantie met de rugzak, in een niet al te extreme omgeving. Hier speelt gewicht een zeer grote rol. In de meeste gevallen zal een tunneltentje een goede keus zijn, met een maximaal gewicht van bij voorkeru niet meer dan 3 kilo voor een tweepersoons tent. Grammenjagers kunnen hier wellicht nog enkele honderden grammen van afknabbelen.
• Kampeerder D wil een expeditie van enkele weken ondernemen in een onherbergzaam gebied, waarbij rekening gehouden moet worden met slecht weer. Hier is de koepeltent-variant met gekruiste bogen een serieuze optie, omdat deze aanmerkelijk stormvaster is dan de gewone koepel- of tunneltent. De regenbestendigheid dient aan hoge eisen te voldoen, benevens de kwaliteit van het grondzeil. Duidelijk is dat dergelijke tenten slechts bij speciaalzaken te verkrijgen zijn, en dat er behoorlijk voor in de buidel getast zal moeten worden.

Ander modern tentgebruik

Naast het kamperen worden tenten tegenwoordig ook op andere manieren toegepast. Bijvoorbeeld voor evenementen in de vorm van circustent of een festivaltent. Voor hengelsporters en vogelaars is de tent een handige verblijfplaats. Vergeet ook niet de toepassing van tenten voor militaire doeleinden. Een tent vraagt weinig ruimte bij transport en is op veel plaatsen vrij simpel op te bouwen.

De tent speelt ook in bepaalde uitdrukkingen en zegswijzen een belangrijke rol. "Tent" wordt ook gebruikt voor een horeca gelegenheid. "een leuke tent op het Leidseplein", of een podium "het publiek brak de hele tent af". Ook voor een bedrijf in het algemeen "de tent runnen", "rust in de tent". Ook is er de uitdrukking: "iemand uit zijn tent lokken".